Menu Sluiten

Wat is het effect van samenwonen of huwelijk op nalatenschap?

Het maken van een nalatenschapsplanning is er uiteindelijk voor bedoeld om te weten hoe de verdeling van de nalatenschap eruit ziet en hoeveel erfbelasting er door jou en/of jouw erfgenamen betaald moet worden. Eén van aspecten om dit te bepalen is de samenlevingsvorm. 

Welke samenlevingsvormen zijn er?

In de basis zijn er drie vormen van samenleven, waarbij het vermogen op een eigen wijze wordt verdeeld:

  • samenwonen
  • huwelijk in gemeenschap van goederen
  • huwelijk op huwelijkse voorwaarden

Samenwonen

Voor samenwoners zijn er geen wettelijke bepalingen opgenomen in het Burgerlijk Wetboek. 

Bij samenwoners zijn er drie vermogens, waarvan (tenzij anders vastgelegd in een samenlevingsovereenkomst of tenaamstelling registergoederen) in principe twee privévermogens:
– privévermogen partner 1
– privévermogen partner 2
– eenvoudige gemeenschap

Samenwoners zijn in principe niets van elkaar, tenzij er een samenlevingsovereenkomst is opgesteld. Is die er niet dan kan dit bij overlijden, voor de verdeling van het vermogen en daarmee voor de nalatenschap, grote gevolgen hebben. Denk bijvoorbeeld aan de woning die door één van de partners is gekocht. Bij overlijden is de langstlevende partner dan geen erfgenaam. Die zal uiteindelijk de woning moeten verlaten. 

Huwelijk in gemeenschap van goederen

Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen zijn er twee vormen:
* algehele gemeenschap van goederen
* beperkte gemeenschap van goederen

Algehele gemeenschap van goederen

Huwelijken die vóór 1 januari 2018 zijn gesloten, zijn automatisch gesloten in algehele gemeenschap van goederen. Deze gemeenschap bestaat uit alle voor en tijdens het huwelijk verkregen vermogen of aangegane schulden. Beide vermogens of aangegane schulden worden tot één vermogen of schuld gemaakt. 
Schenkingen en erfenissen, onder uitsluiting van de ‘koude kant’, blijven privé bezit. Per 1 januari 2012 geldt dit ook voor de inkomsten (vruchten) van de schenkingen en erfenissen.
Vorderingen die betrekking hebben op zaken voor 1 januari 2012 worden verrekend tegen de waarde die op dat moment gold. Vorderingen die betrekking hebben op zaken vanaf 1 januari 2012 worden verrekend o.b.v. waardeontwikkelingen.

Beperkte gemeenschap van goederen

Voor huwelijken vanaf 1 januari 2018 geldt dat zij worden gesloten in beperkte gemeenschap van goederen. In tegenstelling tot het huwelijk in algehele gemeenschap van goederen, bestaat de beperkte gemeenschap enkel uit alle gezamenlijke tijdens het huwelijk verkregen vermogen of aangegane schulden. Alle voor het huwelijk verkregen vermogen of aangegane schulden blijven privé. Evenals uitgesloten vermogen, schenkingen en erfenissen, inclusief de inkomsten daarvan. Ook het wettelijk erfdeel dat je als kind (legitimaris) toekomt of een schenking of gift, die niet omschreven staat als legaat, maar door de wet wel zo wordt gezien, blijven privé. 

Huwelijk op huwelijkse voorwaarden

Voor huwelijk op huwelijkse voorwaarden kan ook partnerschapsvoorwaarden (geregistreerd partnerschap) worden gelezen. De voorwaarden zijn er voor bedoeld om aan te geven welke bezittingen of schulden van wie blijven of welke als gemeenschap gezien worden. Voor mensen met een eigen zaak zijn voorwaarden goed om privé en zakelijk gescheiden te houden. Daarmee bescherm je je partner tegen eventuele zakelijke schuldeisers. Ook bij het uit elkaar gaan hebben voorwaarden voordelen. De waarde van de eigen zaak hoeft niet (geheel) gedeeld te worden en kan daarmee blijven bestaan. 
De huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden worden in een notariële akte bij de notaris vastgelegd. De voorwaarden kunnen ook na het trouwen of partnerregistratie worden vastgelegd, De voorwaarden kunnen altijd gewijzigd worden of worden beëindigd. 

Finaal verrekenbeding

Bij uit elkaar gaan of overlijden wordt het gemeenschappelijk vermogen verdeeld alsof er een gemeenschap van goederen was. Dus ieder de helft van de bezittingen (waarde). In de voorwaarden kan worden vastgelegd welke bezittingen juist worden uitgesloten van het finaal verrekenbeding. 

Periodiek verrekenbeding

Het periodiek verrekeningbeding, ook wel Amsterdams verrekenbeding genoemd, is ervoor bedoeld om geld dat over of tekort is, jaarlijks te verdelen. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap is er formeel geen gezamenlijk vermogen, maar toch is er waarschijnlijk wel een lopende rekening waar geld van beiden op gestort wordt. Als er geen jaarlijkse verrekening plaatsvindt, dan zal er bij het uit elkaar gaan gecorrigeerd worden door het finaal verrekenbeding. 

Wat is het effect van samenwonen of huwelijk op de nalatenschap?

Een nalatenschap (erfenis) bestaat uit bezittingen en schulden. De verdeling van een nalatenschap heeft alles te maken met de verhouding tussen de erflater (overledene) en de erfgenaam. De samenlevingsvorm bepaalt hoe de verdeling van de nalatenschap en de uiteindelijk te betalen erfbelasting eruit komt te zien. Het is dus van het grootste belang goed op de hoogte te zijn van de juridische en fiscale consequenties als het gaat om de samenlevingsvorm. Als dit niet goed is geregeld kan dat grote nadelige gevolgen hebben. Het opstellen op een goed doordacht nalatenschapsplan helpt je om duidelijkheid te krijgen.

Wat kan Diligentia Financieel Consult voor jou betekenen?

Wil jij meer weten over erven, erfbelasting of hulp bij het maken van jouw nalatenschapsplanning? Stuur ons dan een bericht.